Onze filmprogrammeur Ruben Allersma doet verslag over zijn bezoek aan het grootste filmfestival van de wereld.
Collega’s van het Forum kijken me altijd raar aan als ik zeg dat een filmfestival als Cannes hard werken is. Laat ik voorop stellen dat het natuurlijk een droom is dat ik er dit jaar voor de derde keer heen mocht. Kleine Ruben, die vroeger elke film op televisie met een videorecorder opnam, zou het niet geloven als hij wist dat ik dertig jaar later voor mijn werk naar het meest prestigieuze filmfestival ter wereld zou afreizen.
Als je er nooit geweest bent denk je bij Cannes vooral aan rode lopers, glitter en glamour, zon, zee, strand en palmbomen. Dat is er ook allemaal wel, maar als programmeur zit je vooral in de film. En probeer maar eens een dikke week lang vier à vijf films per dag te kijken op verschillende locaties (waarvoor je soms een uur in een overvolle bus moet staan), zonder rug- en kniepijn, zweetaanvallen, eet- en slaaptekort en gefrituurde hersenen door alle input.
Er zijn filmprogrammeurcollega’s die standaard vijf of zes films per dag kijken. Hoe ze dat volhouden, geen flauw idee. Inmiddels heb ik door schade en schande een ritme gevonden waarmee ik zo’n festivalweek prima volhoud: ’s morgens twee films achter elkaar, dan ruim de tijd nemen voor een warme lunch, ’s middags één film, dan een uitgebreid diner en ’s avonds de vierde en laatste film. Waarbij 20.00 uur ideaal is, zodat je daarna nog energie hebt voor een drankje met collega’s of zeven uur slaap kan pakken. Zoals je begrijpt kies ik meestal voor dat eerste, waardoor het steeds pittiger wordt om de eerste film van 08.30 uur te halen.
© Ruben Allersma
Cannes is niet alleen een snoepwinkel qua titels, het is ook verreweg het belangrijkste filmfestival ter wereld. Kijk alleen al naar de hoofdcompetitie dit jaar, met nieuwe films van Francis Ford Coppola (The Godfather), Sean Baker (The Florida Project), Jacques Audiard (Un prophète), Yorgos Lanthimos (Poor Things), Paolo Sorrentino (La Grande Bellezza) en David Cronenberg (The Fly).
Verder worden er in Cannes zoveel films aangekocht door Nederlandse distributeurs, dat er in deze periode nog steeds titels van Cannes 2023 uitkomen in de filmtheaters, ruim een jaar nadat ze daar hun wereldpremière beleefden. Als programmeur kan je in Cannes dus in relatief korte tijd meer dan een jaar vooruit kijken en zo alvast de hoofdlijnen van je programmering uitzetten.
Dankzij een voorspoedige reis haalde ik de avondvoorstelling van Yorgos Lanthimos’ Kinds of Kindness kort na aankomst in Cannes. De film voelt als een tussendoortje waarmee Lanthimos (Poor Things) bewust afstand lijkt te nemen van zijn ‘mainstream’ succes en terugkeert naar zijn oudere werk. Oftewel: bijna drie uur weirde narigheid waarbij geen enkele moeite wordt gedaan om het ons, het publiek, naar de zin te maken. Ik heb genoten, Jesse Plemons ging er vandoor met de Gouden Palm voor Beste Acteur. Kinds of Kindness is al vanaf 4 juli bij ons te zien.
Tip! De gehele maand juli draaien wij de beste films van Lanthimos tijdens het filmprogramma The Films of Yorgos Lanthimos.
Kinds of Kindness, dir. Yorgos Lanthimos
De enige film waarvoor het me niet lukte een ticket te bemachtigen is Megalopolis, het peperdure passieproject van Francis Ford Coppola (The Godfather) die schijnbaar al zijn wijngaarden heeft verkocht omdat geen investeerder zich eraan waagde. Het sciencefiction epos is volgens zo’n beetje iedereen die hem zag een groteske mislukking, al onderbouwt Filmkrantjournalist Hugo Emmerzael in zijn blog mooi waarom de film voor hem wel werkt. Ik kan in ieder geval niet wachten. Gelukkig durft een Nederlandse distributeur het aan de film dit jaar nog naar de bioscopen te brengen.
Verder heb ik me zeer vermaakt bij The Surfer, een psychologische thriller en instant cultklassieker met Nicolas Cage die het aan de stok krijgt met een groep surfers die hem niet toelaten op het strand waar hij opgroeide. Dat laat Nic ‘Rage’ Cage natuurlijk niet op zich zitten. Het resultaat is een smakelijke B-film in de lijn van Dream Scenario en Beau is Afraid, maar dan een stuk grappiger en met een aantal verrassende wendingen. Helaas is nog niet bekend of de film uitkomt in Nederland.
Een hoogtepunt was het fijngevoelige All We Imagine as Light, de eerste Indiase film in de hoofdcompetitie in dertig jaar. De jonge regisseuse Payal Kapadia maakte een emotioneel en visueel adembenemend portret van de vriendschap tussen drie vrouwen in Mumbai, werkzaam in hetzelfde ziekenhuis. De film kabbelt traag voort maar door de betoverende sfeer en de wonderlijke beelden van Mumbai wordt het nooit saai.
Een bijzonder en beladen moment was de première van het meer dan geslaagde Iraanse familiedrama The Seed of the Sacred Fig. De kritische filmmaker Mohammad Rasoulof (There Is No Evil) is in Iran veroordeeld tot een celstraf van acht jaar en zweepslagen, maar wist net op tijd te vluchten en werd als een held ontvangen in Cannes. Ik had mazzel met een goede plek in de zaal, zodat ik de staande ovatie van dichtbij kon meemaken.
Van links naar rechts: The Seed of the Sacred Fig, All We Imagine as Light, The Surfer, Megalopolis
Emilia Perez van Jacques Audiard was een van de buzz-titels die iedereen wilde zien, wat ongetwijfeld ook te maken had met de synopsis: een actiemusical over een Mexicaanse drugskartelleider die een transvrouw wordt. De film werkt verbazingwekkend goed en gaat ongetwijfeld een breed publiek bekoren in de bioscopen. Releasedatum 17 oktober.
De grootste beproevingen als vermoeide festivalganger waren Parthenope van Paolo Sorrentino en The Shrouds van David Cronenberg. Geen makers waarvan je doodsaaie films verwacht en daardoor grote teleurstellingen. Parthenope moet een soort eerbetoon aan jeugdigheid en nostalgie voorstellen, maar bestaat vooral uit trage, voyeuristische beelden van de bloedmooie zesentwintigjarige actrice Celeste Dalla Porta. Ik wist niet dat de film 140 minuten duurde en een even hilarisch als schrijnend moment was toen een collega-programmeur naast me precies toen ik hoopte dat het bijna voorbij was fluisterde: “en nú dus nog een uur.”
In The Shrouds speelt Vincent Cassel een zakenman en rouwende weduwnaar die een apparaat heeft ontwikkelt waarmee nabestaanden de ontbinding van hun geliefden in real time kunnen volgen. Wanneer zijn futuristische graftombes vernield worden, gaat hij op zoek naar de dader. Het uitgangspunt en de eerste 20 minuten zijn best interessant. Maar wat volgt is een onbegrijpelijk detectiveverhaal vol rare wendingen en houterige dialogen, waardoor ik al gauw zat te knikkebollen.
Met Anora maakte Sean Baker een heerlijk energieke tragikomedie over een sekswerker die een relatie begint met de losgeslagen tienerzoon van een steenrijke Russische oligarch. Denk een soort Coen broertjes on speed die moeiteloos switcht tussen hilarische slapstick en ingetogen drama. Anora won de Gouden Palm voor Beste Film en wordt daarom direct genoemd als serieuze Oscar-kandidaat.
Mikey Madison in Anora en Selena Gomez in Emilia Perez.
Tot slot mijn persoonlijke favoriet, de feministische body-horrorkomedie The Substance van de Franse filmmaakster Coralie Fargeat (Revenge). Hierin creëert een uitgerangeerde beroemdheid (een weergaloze Demi Moore) een jongere, betere versie van zichzelf (Margaret Qualley) door zichzelf te injecteren met een dubieus goedje van een schimmig bedrijf. The Substance gaat over schoonheidsidealen, de maakbaarheid van ons uiterlijk en hoe er met vrouwen wordt omgegaan in de entertainmentindustrie. Fargeat houdt zich niet in om haar boodschap over te brengen en maakte een radicale film die even extreem als onderhoudend is. Het publiek ging helemaal los en ik moet eerlijk bekennen dat ik nog nooit zoiets gezien heb. The Substance won de Gouden Palm voor Beste Scenario en zal eind september al bij ons te zien zijn. Wees gewaarschuwd.
