Menno de Bree: Hoe te worden wie je bent

Wat er ook gebeurt… je moet altijd trouw aan jezelf zijn. Zelfverraad betekent de ondermijning van je bestaan. Leven zonder waarden is waardeloos. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Niet alleen zijn waarden kwetsbaar – we hebben ook veel strategieën om heel subtiel onszelf niet trouw te zijn, vaak zonder dat we dat zelf doorhebben. Sartre en De Beauvoir hebben hiervoor een uitstekende neus. 

Het moderne leven is niet alleen maakbaar – het moet ook perfect zijn. Niet zozeer in morele zin, als wel in materiele en psychologische: het perfecte plaatje laat altijd jonge, mooie, ontspannen en succesvolle mensen zien. Maar onder deze glanzende verpakking huist een hoop ongemak en stress. ‘De mens wordt vrij geboren, maar toch ligt hij overal in ketenen, zo schreef Rousseau. ‘En de grootste ketenen zijn van eigen makelij’, voegt Byung Chul Han toe over onze moderne maatschappij. 

We moeten in balans, in evenwicht zijn. Maar hoe harder je dat probeert te zijn, hoe meer je ziet hoe moeilijk dat is. Dat is niet raar, zou een stoet filosofen je uit willen leggen. De mens is geen wezen dat ‘een kalme zee’ kan zijn, maar een vat vol tegenstellingen en tegenstrijdigheden. Eros en thanatos, het dionysische en het apollinische, speel- en vormdrift… het zijn allemaal wijsgerig antropologische concepten die je uitleggen waarom het je maar niet lukt, dat in balans komen op je yogamat.