19 t/m 27 september 2026

Week van het Verboden Boek

Van 19 t/m 27 september staan de Forumbibliotheken in het teken van het vrije woord en onbeperkte toegang tot informatie.

Tijdens de Week van het Verboden Boek 2026 zetten we verhalen centraal die ergens ter wereld onder druk staan, juist omdat ze aanzetten tot nadenken.

In sommige landen verdwijnen boeken uit bibliotheken en van scholen. Boeken die kritische vragen stellen, ontregelen of stemmen laten horen die liever worden weggedrukt. Tijdens de Week van het Verboden Boek, van 19 t/m 27 september 2026, staan we landelijk stil bij het belang van het vrije woord, verboden verhalen en onbeperkte toegang tot informatie.

Ook bij de Forumbibliotheken besteden we uitgebreid aandacht aan verhalen die ergens ter wereld verboden, gecensureerd of onder druk staan. Wij zien het als onze opdracht om mensen te verleiden hun vizier te openen voor de wereld van morgen. Daarom kunnen we niet om de toegenomen druk op de letteren heen. We zien dat het vrije woord, zelfs in een democratie, niet altijd zo vanzelfsprekend is.

Wereldwijd neemt censuur toe. Op scholen in de VS worden wekelijks titels uit de bibliotheken verwijderd, maar ook in Nederland krijgt één op de zeven auteurs te maken met agressie en bedreiging. Lezers scheuren pagina’s uit, krassen passages door of zetten boeken demonstratief met de rug naar achteren. We vinden het belangrijk en vertrouwen erop dat iedereen zelf een oordeel kan vormen over de informatie die we beschikbaar stellen, zodat we als maatschappij met elkaar in gesprek kunnen blijven. Literatuur is bij uitstek een middel om eens in andermans hoofd te kruipen.

Als bibliotheek zijn we wettelijk verplicht betrouwbare informatie te verschaffen, maar moeten we uiteraard ook zorgen dat iedereen zich thuis voelt in het Forum. Tegelijkertijd hebben we als bibliotheek en podium niet onbeperkt tijd, geld en ruimte om elke stem op te nemen. Dat vraagt om kritische keuzes. In de Week van het Verboden Boek vieren we het vrije woord, maar staan we ook stil bij de uitdagingen en verantwoordelijkheden die daarbij horen. Voor het Forum als organisatie, maar ook voor elke Groninger.

Op het programma:

Doc: The Librarians (met nagesprek)

Zondag 20 september, 15.30 uur

Wat betekent het om kennis vrij toegankelijk te houden in tijden van desinformatie en digitale controle? In de bekroonde documentaire The Librarians van Kim A. Snyder krijg je een indringend portret te zien van bibliothecarissen in de VS die opkomen voor het recht om te lezen, midden in een golf van boekverboden en politieke druk. Boeken als 1984 van George Orwell maar ook Het Achterhuis van Anne Frank zijn in sommige staten van de VS verboden op scholen en worden uit de bibliotheek gehaald.

De gevolgen voor bibliothecarissen zijn dramatisch. In de documentaire zie je hoe een man met een pistool in zijn achterzak tegen een schoolbestuurslid zegt: "Ik weet waar je woont."

In sommige staten riskeren bibliothecarissen zelfs gevangenisstraf als ze bepaalde boeken uitlenen aan minderjarigen.

Na afloop van de film gaan onze bibliothecarissen Esmé van den Boom en Rienk-Jan Benedictus in gesprek over deze documentaire.

Info en tickets

Silent reading party

Woensdag 23 september, 19.30 uur

Tijdens deze speciale editie van de Silent reading party maken we van lezen een vreedzaam protest tegen censuur. Want een woord is pas een vrij woord als het gelezen wordt!

Neem een boek uit de lijst met verboden boeken mee of kies zelf een titel die bij het thema past.

Info en tickets

Het boek was beter!

Zondag 27 september, 14.30 uur

Als toetje voor de Week van het Verboden Boek kijken we in deze speciale editie van Het boek was beter! V for Vendetta.

De graphic novel waarop deze film is gebaseerd, is in de VS op meerdere scholen uit het lesprogramma en de bibliotheken verwijderd, op grond van geweld en naaktheid. Ironisch, dat een boek dat gaat over fascisme en inperking van vrijheden gecensureerd wordt. Hoe zit het met de politieke boodschap van de film?

Info en tickets

Installatie Verboden Boeken

In sommige landen verdwijnen boeken uit bibliotheken, boekhandels en van scholen. Het zijn boeken die kritische vragen stellen, ontregelen of stemmen laten horen die liever worden weggedrukt. De getoonde boeken in deze installatie zijn boeken die ergens ter wereld verboden zijn, gecensureerd worden of onder druk staan. Het zijn verhalen die aanzetten tot nadenken, of je laten zien hoe anderen denken, leven en voelen. Soms schuren ze een beetje, maar juist dat maakt ze waardevol.

Het lijkt misschien ver weg, maar ook in Nederland is de roep om boekverboden luider geworden. Juist daarom is het belangrijk om stil te blijven staan bij het belang van het vrije woord en onbeperkte toegang tot informatie.