de Bibliotheek op school

Lezen is de basis voor sterke taalvaardigheid.

Goede lezers hebben daar hun hele leven profijt van. Ze presteren aantoonbaar beter, ontwikkelen een bredere kennis van de wereld en zijn beter in staat informatie kritisch te beoordelen. Een goede taalvaardigheid is daarmee bepalend voor zowel schoolsucces als kansen in de maatschappij.

Met het landelijke programma de Bibliotheek op school werken scholen en Forum Groningen structureel samen aan het vergroten van de lees- en mediavaardigheden van leerlingen. Lezen begint met leesplezier: wie plezier heeft in lezen, leest vaker en wordt daardoor steeds vaardiger. Samen werken we aan een rijke leescultuur, zowel in de school als thuis. Daarnaast is er aandacht voor digitale geletterdheid, waarbij de focus ligt op informatievaardigheden en mediawijsheid. Zo leren leerlingen niet alleen lezen, maar ook hun weg vinden in de enorme hoeveelheid informatie die dagelijks op hen afkomt.

De Bibliotheek op school werkt met een aanpak die bestaat uit zeven samenhangende bouwstenen. Binnen elke bouwsteen is ruimte voor maatwerk, zodat de aanpak aansluit bij wat er op school nodig is. De inzet van de bibliotheek én de school is daarbij onmisbaar.

De bouwstenen van de Bibliotheek op school

Maar wat zijn die bouwstenen precies? Hoe hangen ze met elkaar samen? En wat kun je als school binnen iedere bouwsteen van de Bibliotheek op school in de gemeente Groningen verwachten?

Netwerk en beleid

Een sterke aanpak maken we samen. Binnen deze bouwsteen werken onderwijs, bibliotheek en gemeente samen aan een gedeelde visie en gezamenlijke doelen voor lezen en digitale geletterdheid. In Lezen is Goud – samen voor een leesrijke generatie in de gemeente Groningen lees je meer over de visie en doelen in de gemeente Groningen. De Bibliotheek op school speelt hierin een belangrijke rol.

Download het plan Lezen is Goud

Expertise

Een goede aanpak begint bij mensen die weten wat werkt. Daarom investeren we in de kennis en vaardigheden van de leescoördinator én het hele schoolteam. Zo zorgen we er samen voor dat lezen en digitale geletterdheid een stevige plek krijgen in de dagelijkse lespraktijk.

Binnen de Bibliotheek op school-samenwerking kun je gebruikmaken van:

de opleiding tot leescoördinator,
nascholingsworkshops voor de leescoördinator,
workshops voor het hele team over lezen en digitale geletterdheid,
advies en ondersteuning van de leesmediaconsulent.

Leesomgeving en collectie

Een goede schoolbibliotheek nodigt uit om te lezen. Daarom zorgen we samen voor een actuele, gevarieerde en rijke collectie aansluitend bij de leerlingen. Daarnaast is er aandacht voor de leesomgeving, de plaatsing en presentatie van de collectie en het creëren van aantrekkelijke leesplekken op school. Ook de landelijke digitale jeugdcollectie is onderdeel van deze bouwsteen.

Binnen de Bibliotheek op school-samenwerking is er ruimte om te investeren in de leesomgeving en collectie en bibliotheekabonnementen naar keuze. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van 10 project- of themacollecties en advies en ondersteuning van de leesmediaconsulent.

Digitale diensten

Een schoolbibliotheek werkt het best als je snel kunt vinden wat je zoekt en weet welke boeken populair zijn. Daarom werken we met een schoolbibliotheeksysteem. De collectie is hiermee beheersbaar, overzichtelijk en goed doorzoekbaar. Ook is het mogelijk om uitleningen te registreren, waarmee er meer zicht is op het leesgedrag van je leerlingen. Met een schoolbibliotheeksysteem is het bovendien mogelijk om boeken uit te lenen voor thuis.

Binnen de Bibliotheek op school-samenwerking kun je gebruikmaken van:

de opstartkosten voor het schoolbibliotheeksysteem,
licentie voor het systeem,
een scanner,
barcode-etiketten,
advies en ondersteuning door de leesmediaconsulent.

Lees- en mediaplan

Waar wil je als school naartoe met lezen en digitale geletterdheid? In het leesplan beschrijf je jullie visie en doelen voor de langere termijn. Ook de doelen voor het komende schooljaar en het jaarprogramma per groep krijgen hierin een plek. Als jullie school eraan toe is breiden we het leesplan uit naar een lees- en mediaplan. Daarin beschrijf je ook jullie visie, doelen en activiteiten rondom digitale geletterdheid.

De leesmediaconsulent denkt mee en helpt bij het maken én jaarlijks bijstellen van het plan. Zo blijft het een actueel document dat aansluit bij waar jullie school staat en naartoe wil werken.

Activiteiten

Lezen en digitale geletterdheid gaan natuurlijk vooral leven door het te dóén. Daarom maken we samen een jaarprogramma met activiteiten voor alle leerjaren en groepen. Hierin staan de vaste activiteiten zoals voorlezen, vrij lezen en praten over boeken. En ook extra activiteiten uit het aanbod van Forum Groningen of activiteiten rondom landelijke campagnes als de Kinderboekenweek en Heel de Klas Leest. Ook activiteiten voor ouders kunnen een plek krijgen in het jaarprogramma.

Binnen de Bibliotheek op school-samenwerking kun je gebruikmaken van:

bezoeken voor alle groepen 1-2 aan een Forumbibliotheek in de buurt,
activiteiten voor 2 andere leerjaren (alle groepen) uit het Forumaanbod rondom lezen en digitale geletterdheid,
een schrijversbezoek.

De leesmediaconsulent biedt advies en ondersteuning bij het organiseren en uitvoeren van activiteiten voor leerlingen en ouders.

Monitor

Meten helpt om te weten waar je staat en om de volgende stappen te bepalen. Daarom is de monitor een belangrijk onderdeel van de Bibliotheek op school. Met dit landelijke meetinstrument brengen we onder andere de leesmotivatie van leerlingen, de leesbevordering door leerkrachten en de leescultuur thuis in beeld. Ook digitale geletterdheid nemen we mee. De resultaten geven een duidelijk beeld van wat goed gaat en waar nog kansen liggen. Daarmee kan je het lees- en mediaplan verder aanscherpen en gericht aan de slag.

Eens per twee jaar nemen we de monitor af. De leesmediaconsulent helpt daarbij, verzorgt de terugkoppeling van de resultaten aan het team en denkt mee over de vervolgstappen.

Implementatie gemeente Groningen

In het schooljaar ‘23/‘24 zijn we op de scholen met de hoogste achterstandsscores gestart met een aantal onderdelen van de Bibliotheek op school.

Vanaf het schooljaar '26/'27 bieden we het volledige programma gefaseerd aan. De schoolweging bepaalt de volgorde waarin we scholen benaderen. Zo beginnen we daar waar de Bibliotheek op school het hardst nodig is.

Vanaf het schooljaar ’29/’30 kunnen alle scholen in de gemeente Groningen meedoen met de Bibliotheek op school.

Meer weten?

Werk je in het primair onderwijs in de gemeente Groningen en wil je meer weten over de Bibliotheek op school? Bel of mail jouw leesmediaconsulent. Weet je (nog) niet wie jouw leesmediaconsulent is? Mail dan naar educatie@forum.nl.

Mail ons