Eureka!

Tijdens Eureka maken we van Wonderland Back een plek waar iedereen welkom is. We onderzoeken de vraag: Wat betekent het om je écht thuis te voelen in een stad? In This Abled City ontdek je door middel van kunst, games en een rolstoelparcours hoe we samen kunnen bouwen aan een stad die voor iedereen toegankelijk is. Blijf vijf minuten of het hele tijdslot en ontdek wat ervoor nodig is om een stad te creëren waarin iedereen zich welkom en thuis voelt.

This Abled City project, RUG

In deze korte lezing stelt Hylke de Boer de vraag of de Romeinen nadachten over de impact van mensen op het klimaat. Aan de hand van de encyclopedie van Plinius de Oudere, waarin hij zoveel mogelijk informatie over de wereld en de natuur probeerde te verzamelen, legt ze uit hoe de Romeinen nadachten over mens-natuurrelaties en welke klimaatproblemen zij identificeerden. 

Door: Hylke de Boer, Faculteit der Letteren, RUG.

Maar liefst 20–25% van de Nederlanders kampt met uitputting, angst of depressie. In onze hypernerveuze, ‘altijd-aan’-samenleving is dat misschien niet zo vreemd. Toch hoeft stress niet alleen een last te zijn. Volgens klinisch en ontwikkelingspsycholoog Bertus Jeronimus kan stress ook een betrokken vriend en een belangrijk kompas zijn. Hij vertelt over digitale grenzen, maatschappelijke druk en de kracht van micropauzes. Met muziek van Ruben Hein.

Host: Jim Jansen 

Hoe blijf je veerkrachtig wanneer druk, onzekerheid en tegenslag onvermijdelijk zijn? Topsporters zijn hierin een fascinerend voorbeeld. Vanuit de sportpsychologie ontdekken we hoe zij omgaan met prestatiedruk, verandering, successen en teleurstellingen. Wat maakt hen mentaal sterk? En wat kunnen wij daarvan leren om onder druk te presteren, aan te passen en groeien?

Deze presentatie is gebaseerd op het boek dat Nico schreef samen met olympisch kampioene Marit Bouwmeester, waarin topsportervaring en wetenschap op een toegankelijke manier samenkomen.
Nico van Yperen, Sport & Performance Psychology, Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen, RUG; Sport, Science & Innovation Groningen

Digitale animatie kan ons meenemen naar de meest fantastische werelden. Maar om die werelden overtuigend en levensecht te maken, is meer energie en technologie nodig dan je misschien denkt.

In deze interactieve workshop ontdek je hoe keuzes over realisme, geloofwaardigheid en technologie invloed hebben op de impact van digitale animatie op het milieu. Wanneer is al die technologie nodig? En wanneer gaan we eigenlijk te ver?

Door: Cristina Formenti, Faculteit der Letteren, RUG

Wat doet geluid eigenlijk met je brein? In 15 minuten ontdek je hoe geluidsgolven je hersenen beïnvloeden, stress kunnen verminderen en zelfs je creativiteit kunnen boosten. Verwacht een nieuwe kijk op alles wat je hoort. Misschien ligt de sleutel tot meer mentale rust wel gewoon in je favoriete playlist.

Tassos Sarampalis en Kirsten van den Bosch, Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen, RUG

Wat kan de manier waarop we slapen ons vertellen over onze mentale gezondheid? En is die kennis belangrijk genoeg om invloed te hebben op hoe we psychische aandoeningen diagnosticeren, de zorg inrichten en zelfs beleid vormgeven, zoals de begintijden van scholen? Dina Sarsembayeva gebruikt voorbeelden uit haar eigen onderzoek en uit grootschalige bevolkingsonderzoeken om te laten zien hoe verschillende slaapgewoonten, zoals slapeloosheid en voorkeuren voor bepaalde slaap- en waaktijden, gedurende ons hele leven verweven zijn met onze mentale gezondheid.

Kom luisteren, doe mee en ontdek! Tijdens deze interactieve talk gaan we samen op ontdekkingstocht door de wereld van slaap en mentale gezondheid. En kom zeker ook langs bij het mini-museum met bijzondere ‘Collector’s items’ uit het Universiteitsmuseum.

Dina Sarsembayeva is postdoctoraal onderzoeker bij het Interdisciplinary Center Psychopathology and Emotion regulation (ICPE), Universitair Medisch Centrum Groningen. In haar promotieonderzoek combineerde ze slaaponderzoek, mentale gezondheid en epidemiologie om beter te begrijpen hoe slaap gedurende ons hele leven van invloed is op ons mentale welzijn.

Het programma wordt samengesteld door Studium Generale en het Universiteitsmuseum.

Wat betekent het eigenlijk om erbij te horen in je eigen stad? Burgerschap gaat niet alleen over een paspoort, stemmen of werken, maar ook over het dagelijks leven: kun je meedoen, voel je je welkom en is de omgeving toegankelijk? In deze interactieve lezing laten Julia Munuera Garcia en co-onderzoeker Tessa Meijer met ervaringskennis zien hoe een lichamelijke beperking een nieuw perspectief biedt op burgerschap en erbij horen. Aan de hand van onderzoek, persoonlijke ervaringen en gesprek denken we samen na over een stad waarin iedereen kan meedoen.

Door: Julia Munuera Garcia & Tessa Meijer, University College Groningen, RUG

Klimaatverandering aanpakken doen we samen. Overheden, bedrijven, organisaties en individuen hebben allemaal een rol. Maar wie is waarvoor verantwoordelijk? Wie moet er in actie komen, en wat maakt dat sommige mensen en organisaties dat wel doen en andere niet?

Milieupsycholoog en onderzoeker Xinran Wang onderzoekt hoe we naar onze eigen rol kijken en naar die van anderen. En wat ervoor nodig is om mensen en organisaties in beweging te krijgen en samen te werken aan een duurzamere toekomst.

Door: Xinran Wang, Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen, RUG.

De supermarkt lijkt een plek vol keuzevrijheid, maar veel producten zijn ontworpen om onze aandacht te trekken én ons meer te laten eten. In deze lezing nemen we je mee door de jungle van ultrabewerkt voedsel: van gemak en verleiding tot de effecten op ons lichaam en eetgedrag. Maar wat maakt deze producten zo onweerstaanbaar? Ontdek door welke UPFs jij je laat verleiden en doe er je voordeel mee.

Door: Janine Kruit, UMCG, RUG, and Andrea Werkman, Research Centre Biobased Economy, Hanze.

Klimaatverandering verandert de manier waarop we leven, werken en hoe we naar de toekomst kijken. Vaak zijn we geneigd om vast te houden aan wat we kennen en stabiliteit te zoeken in tijden van onzekerheid. Maar onderzoek laat ook een ander perspectief zien: wat als ontwrichting ruimte biedt voor verandering en vooruitgang? Gedragswetenschapper Valentina Lozano Nasi en hoogleraar Energierecht Lorenzo Squintani onderzoeken hoe we de uitdagingen van klimaatverandering het hoofd kunnen bieden. Met poëzie van Hannan van Rooij en muziek van Ruben Hein.

Host: Jim Jansen 

Hoe gaan we om met de werkdruk zonder het leven daarbuiten uit het oog te verliezen? Wat betekent “balans” eigenlijk, en wie bepaalt wat balans is? Werk vraagt tijd, aandacht en energie, terwijl het leven thuis zijn eigen verantwoordelijkheden, zorg en verplichtingen met zich meebrengt. Ergens daartussen proberen we alles passend te maken. Aan de hand van gesprekskaarten die zijn ontwikkeld op basis van onderzoek in verpleeghuizen, nodigt expert Ylse van Dijk je uit om dit alledaagse dilemma te onderzoeken. Wat betekent ‘balans’ eigenlijk in de praktijk, en wie bepaalt wat die balans is? 

Door: Ylse van Dijk, Sarah Janus, Faculteit Medische Wetenschappen, RUG/UMCG.

Tijdens deze begeleide fantaseeroefening stap je in een droomwereld waarin alles mogelijk is. Gebruik je verbeelding om negatieve overtuigingen over jezelf uit te dagen en ervaar hoe het is om jezelf op een andere manier te bekijken.

Door: Marlijn Besten, Center for Clinical Neuroscience and Cognition, UMCG

Tijdens Eureka maken we van Wonderland Back een plek waar iedereen welkom is. We onderzoeken de vraag: Wat betekent het om je écht thuis te voelen in een stad? In This Abled City ontdek je door middel van kunst, games en een rolstoelparcours hoe we samen kunnen bouwen aan een stad die voor iedereen toegankelijk is. Blijf vijf minuten of het hele tijdslot en ontdek wat ervoor nodig is om een stad te creëren waarin iedereen zich welkom en thuis voelt.

This Abled City project, RUG

Iedereen slaapt anders: van het moment waarop je naar bed gaat tot de hoeveelheid slaap die je nodig hebt. Een belangrijke factor die hierbij een rol speelt, is sekse. Maar hoe beïnvloedt sekse eigenlijk onze slaap, en welke verschillen zien we tussen mannen en vrouwen? Danique Zantinge vertelt over sekseverschillen in slaap en wat de wetenschap daar momenteel over weet.

Kom luisteren, doe mee en ontdek! Tijdens deze interactieve talk gaan we samen op ontdekkingstocht naar de verschillen in slaap tussen mannen en vrouwen. Kom ook zeker langs bij het mini-museum met bijzondere Collector’s items uit het Universiteitsmuseum.

Danique Zantinge is promovenda Neurobiologie aan de RUG. In haar onderzoek bestudeert zij hoe genetische en hormonale factoren het verloop van de ziekte van Alzheimer beïnvloeden en welke rol slaapproblemen tijdens de overgang hierin kunnen spelen.

Door: Danique Zantinge, MeSH lab, Faculteit Science en Engineering, RUG, en Adithya Sarma, Faculteit Science en Engineering, RUG.

Het programma wordt samengesteld door Studium Generale en het Universiteitsmuseum.

Hoe kunnen we onze huizen en buurten beter beschermen tegen hitte?
Hete zomerdagen worden steeds gewoner. Maar wist je dat de manier waarop we onze tuinen inrichten en onderhouden kan helpen om ons huis koel te houden? In deze sessie ontdek je welke eenvoudige veranderingen, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, je zelf kunt toepassen in en rondom je huis. Zo zorgen we samen voor koelere huizen en buurten die beter tegen hitte kunnen.

Door: Allard Roest, Lectoraat Ruimtelijke Transformaties – Water, HANZE

Maar liefst 20–25% van de Nederlanders kampt met uitputting, angst of depressie. In onze hypernerveuze, ‘altijd-aan’-samenleving is dat misschien niet zo vreemd. Toch hoeft stress niet alleen een last te zijn. Volgens klinisch en ontwikkelingspsycholoog Bertus Jeronimus kan stress ook een betrokken vriend en een belangrijk kompas zijn. Hij vertelt over digitale grenzen, maatschappelijke druk en de kracht van micropauzes. 

Bertus Jeronimus, Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen, RUG

Stap binnen in een live improvisatie-ervaring waarin verhalen, woorden en ideeën uit het publiek in realtime bepalen wat er op het podium gebeurt. Samen met performers en onderzoekers ontdek je hoe taal de manier beïnvloedt waarop we denken, met anderen omgaan en de wereld om ons heen begrijpen. Grappig, verrassend en prikkelend: deze interactieve voorstelling nodigt je uit om zelf de verborgen kracht van taal te ervaren. 

Door: Erica Darics, Faculteit der Letteren, RUG en improv comedy groep Stranger Things Have Happened

Wat doet geluid eigenlijk met je brein? In 15 minuten ontdek je hoe geluidsgolven je hersenen beïnvloeden, stress kunnen verminderen en zelfs je creativiteit kunnen boosten. Verwacht een nieuwe kijk op alles wat je hoort. Misschien ligt de sleutel tot meer mentale rust wel gewoon in je favoriete playlist.

Tassos Sarampalis en Kirsten van den Bosch, Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen, RUG

Hoe worden onze keuzes beïnvloed door de keuzes van anderen? Ontdek hoe samenwerking, vertrouwen en ongeschreven regels ons dagelijks gedrag sturen. En misschien ontdek je wel dat een kleine verandering in hoe we met elkaar omgaan, een groot verschil kan maken voor iedereen.

Door: Martina Vanelli, Faculteit Science and Engineering, RUG

Kunst kan meer zijn dan alleen mooi of onschuldig. Ze kan onrecht zichtbaar maken, aanzetten tot gesprek en verandering in gang zetten. Dat is artivisme. Van met krijt geschreven catcalls op straat tot de feministische punkperformances van Pussy Riot en de monumentale werken van JR: artivisme kan klein of groots zijn en is dichterbij dan je denkt.

Marline Lisette Wilders, universitair docent Kunst en Maatschappij, vertelt hoe kunst in moeilijke tijden een baken van hoop en verzet kan bieden, hoe jij – groot of klein – zelf in actie kunt komen en gaat in op de vraag: Maakt slechte kunst slecht artivisme? Met muziek van Ruben Hein.

Host: Jim Jansen

Waarom slapen we, en wat is eigenlijk goede of slechte slaap? We gaan er vaak van uit dat meer slaap altijd beter is, maar dat hangt mogelijk af van de situatie. Slapen doen we bovendien niet altijd alleen. Mensen slapen vaak in de buurt van hun partner, familieleden of anderen, maar dat geldt ook voor organismen die zo klein zijn als een fruitvliegje. Dit roept een belangrijke vraag op: hoe beïnvloedt onze sociale omgeving wanneer we slapen en wanneer we wakker blijven? Adithya Sarma laat zien hoe fruitvliegjes ons kunnen helpen de relatie tussen slaap en sociaal gedrag beter te begrijpen.

Kom luisteren, doe mee en ontdek! Tijdens deze interactieve talk ontdekken we wat fruitvliegjes ons kunnen leren over slaap en sociaal gedrag. Kom daarna ook zeker langs bij het mini-museum met bijzondere ‘Collector’s Items’ uit het Universiteitsmuseum.

Adithya Sarma is neurowetenschapper en postdoctoraal onderzoeker bij het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour. Tijdens zijn promotieonderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzocht hij hoe sociale interacties slaap en geheugen beïnvloeden.

Het programma wordt samengesteld door Studium Generale en het Universiteitsmuseum.

Tijdens Eureka maken we van Wonderland Back een plek waar iedereen welkom is. We onderzoeken de vraag: Wat betekent het om je écht thuis te voelen in een stad? In This Abled City ontdek je door middel van kunst, games en een rolstoelparcours hoe we samen kunnen bouwen aan een stad die voor iedereen toegankelijk is. Blijf vijf minuten of het hele tijdslot en ontdek wat ervoor nodig is om een stad te creëren waarin iedereen zich welkom en thuis voelt.

This Abled City project, RUG

Benieuwd naar de mysteries van het heelal? Laat je meevoeren door de mysteries van de ruimte met lichtvervuiling onderzoeker Nynke Visser voor een speciale editie van Astronomy on Tap in het Forum tijdens het Eureka! Science Festival. Na de lezing van dr. Mara Attia kun je deelnemen aan onze interactieve sterrenkunde-pubquiz en je kennis van het heelal op de proef stellen!

Door:  Nynke Visser, Faculteit Science and Engineering, RUG.

Goed herstellen en bewust opladen, in plaats van altijd maar doorgaan. In de topsport wordt herstel net zo serieus genomen als belasting. Wouter Frencken laat zien hoe deze principes verrassend toepasbaar zijn op ons werkende leven. Waarom is een goede vakantie meer dan alleen vrije dagen? En hoe herken je op tijd dat je tegen je grenzen aanloopt?

Door: Wouter Frencken, Hoofd Arbeid & Gezondheid,UMCG.

Tijdens deze begeleide fantaseeroefening stap je in een droomwereld waarin alles mogelijk is. Gebruik je verbeelding om negatieve overtuigingen over jezelf uit te dagen en ervaar hoe het is om jezelf op een andere manier te bekijken.

Door: Marlijn Besten, Center for Clinical Neuroscience and Cognition, UMCG

Digitale animatie kan ons meenemen naar de meest fantastische werelden. Maar om die werelden overtuigend en levensecht te maken, is meer energie en technologie nodig dan je misschien denkt.

In deze interactieve workshop ontdek je hoe keuzes over realisme, geloofwaardigheid en technologie invloed hebben op de impact van digitale animatie op het milieu. Wanneer is al die technologie nodig? En wanneer gaan we eigenlijk te ver?

Door: Cristina Formenti, Faculteit der Letteren, RUG

Als je niet binnen de huidige maatschappelijke ‘standaard’ functioneert, word je tegenwoordig al snel omschreven als ‘neurodivergent’. Psychiatrisch onderzoeker Natalia Tiles Sar deelt haar persoonlijke ervaring met het krijgen van het label ADD en stelt de vraag: is zo’n label eigenlijk helpend, of zouden we juist de wereld moeten veranderen die niet goed kan omgaan met deze verschillen? Misschien ligt het antwoord wel ergens in het midden.

Door: Natalia Tiles Sar, UMCG 

Kunstmatige intelligentie verandert de manier waarop we leven, werken en naar de toekomst kijken. Vaak zijn we geneigd om vast te houden aan wat we kennen en stabiliteit te zoeken in tijden van onzekerheid. Maar onderzoek laat ook een ander perspectief zien: wat als ontwrichting ruimte biedt voor verandering en vooruitgang? Gedragswetenschapper Valentina Lozano Nasi en hoogleraar Michael Wilkinson onderzoeken hoe we kunnen omgaan met de uitdagingen van kunstmatige intelligentie. Met poëzie van Hannan van Rooij en muziek van Ruben Hein.

Host: Jim Jansen 
 

Als de meeste van ons slapen, komen nachtdieren juist tot leven. Stap met Rick Middelbos in het nachtleven; dit keer niet met bier, maar met uilen, vleermuizen en egels. Dit wordt gegarandeerd een wilde nacht.

Door: Rick Middelbos, Ecoloog, biologiedocent en natuurvertegenwoordiger

Beeld © Down to Earth
 

Wat doet geluid eigenlijk met je brein? In 15 minuten ontdek je hoe geluidsgolven je hersenen beïnvloeden, stress kunnen verminderen en zelfs je creativiteit kunnen boosten. Verwacht een nieuwe kijk op alles wat je hoort. Misschien ligt de sleutel tot meer mentale rust wel gewoon in je favoriete playlist.

Tassos Sarampalis en Kirsten van den Bosch, Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen, RUG

In deze interactieve presentatie neemt Jelmer Levenga ons mee in het verhaal van hoe we met piepkleine moleculen, die uit slechts enkele atomen bestaan, meer kunnen leren over de geschiedenis van het hele heelal. 

Met behulp van machines die moleculen van honderden meters per seconde tot stilstand kunnen brengen, onderzoeken wetenschappers fenomenen die verder gaan dan wat met de meest geavanceerde deeltjesfysica kan worden onderzocht. Zo proberen ze een antwoord te vinden op een van de grootste mysteries van het heelal: waar is alle antimaterie gebleven?

Door: Jelmer Levenga, Faculteit Science and Engineering, RUG.

Tijdens Eureka maken we van Wonderland Back een plek waar iedereen welkom is. We onderzoeken de vraag: Wat betekent het om je écht thuis te voelen in een stad? In This Abled City ontdek je door middel van kunst, games en een rolstoelparcours hoe we samen kunnen bouwen aan een stad die voor iedereen toegankelijk is. Blijf vijf minuten of het hele tijdslot en ontdek wat ervoor nodig is om een stad te creëren waarin iedereen zich welkom en thuis voelt.

This Abled City project, RUG