Raak mij aan! Touch me!

De coronacrisis blijkt een uitstekende voedingsbodem te zijn voor complottheorieën.Op online platforms is er een wildgroei aan anonieme profielen en influencers die zelfverkozen waarheden verkondigen. Hun volgers worden al snel als ‘gekkies’ of ‘wappies’ bestempeld. Maar is dat wel terecht? Waarom geloven mensen in complottheorieën? Hoe verhouden politiek en populisme zich tot alternatieve waarheden? En wat is de geschiedenis van het complotdenken? In het drieluik Tussen wappies en wetenschap worden deze vragen beantwoord door drie wetenschappers: Karen Douglas, Michael Hameleers en Tymen Peverelli.   

Deze serie is een samenwerking tussen Studium Generale Groningen, Forum Groningen en de conferentie Nothing but the Truth, die op 1-2 november plaatsvindt in Groningen

Agenda

Woensdag 12 mei
20:00 tot 21:30
Online
Donderdag 20 mei
20:00 tot 21:30
Online
Dinsdag 25 mei
20:00 tot 21:30
Online

wo 12 mei | De psychologie van samenzweringstheorieën

Welke psychologische factoren drijven de populariteit van complottheorieën aan, die belangrijke gebeurtenissen en omstandigheden verklaren als geheime complotten van machtige en kwaadwillende groepen? Wat zijn de psychologische gevolgen van het overnemen van deze theorieën? Onderzoek suggereert dat het geloof in complottheorieën wordt gedreven door drie hoofdbehoeften: de behoefte om iemands omgeving te begrijpen en onzekerheid te verminderen, de behoefte om zich autonoom en veilig te voelen en de behoefte om deel uit te maken van een sociale groep en een positief zelfbeeld te hebben. Maar wordt aan deze behoeften voldaan door in complottheorieën te geloven? Huidig ​​onderzoek suggereert dat complottheorieën deze psychologische behoeften verder kunnen frustreren in plaats van vervullen.

Karen Douglas is hoogleraar sociale psychologie aan de Universiteit van Kent, Verenigd Koninkrijk. Veel van haar onderzoek betreft de antecedenten en gevolgen van het geloof in complottheorieën en ze heeft veel over dit onderwerp gepubliceerd.

Deze avond wordt gehost in het platform Collaborate. Hiervoor heb je een inlog nodig, meld je aan via onderstaande link. Je krijgt t.z.t. via Studium Generale een email met de inloggegevens. De capaciteit is beperkt, dus vergeet je niet aan te melden.

Let op: deze avond is Engels gesproken

Geef je op

do 20 mei | Universele waarheid onder vuur

Complottheorieën maken een steeds belangrijker deel uit van de online mediaomgeving. Van de oorsprong van het coronavirus tot 5G, en van QAnon tot de klimaatcrisis. De universele waarheid ligt onder vuur, en online omgevingen bieden de ideale kweekvijver voor alternatieve constructies van de waarheid en complotten. Maar hoe worden deze complotten geconstrueerd als alternatieve populistische waarheid, en welke effecten hebben complottheorieën en desinformatie op de democratie?

Michael Hameleers is universitair docent Politieke Communicatie aan de Amsterdam School of Communication Research (ASCoR). Zijn onderzoek richt zich op de relatie tussen populisme, polarisatie, nepnieuws en de media.

Meld je aan voor een herinnering

di 25 mei | Wortels van ons complotdenken

Het kan niemand zijn ontgaan: complottheorieën zijn hot. Media buitelen over elkaar heen om de plotselinge populariteit ervan te verklaren. Het zouden vooral ‘wappies’ zijn die in deze ideeën geloven. Maar is dat wel zo? Wat zijn de wortels van het moderne complotdenken? Historicus Tymen Peverelli voert ons langs twee eeuwen vol duistere genootschappen die er in het geniep op uit zouden zijn geweest de wereld te vernietigen.

Complottheorieën zijn nooit een subcultuur geweest, maar waren altijd al mainstream. Het waren juist gevestigde intellectuelen en politici die complottheorieën bedachten en verspreidden. Soms was dit propaganda, maar soms bleken deze complotten echt te bestaan. Maar waar of niet waar, complottheorieën zijn altijd een vast onderdeel van onze samenleving geweest, ook nu nog.

Historicus Tymen Peverelli promoveerde in 2019 bij de Universiteit van Amsterdam op de geschiedenis van nationalisme. Hij werkt aan een boek over de geschiedenis van complottheorieën, dat in 2022 verschijnt.

Meld je aan voor een herinnering

Misschien vind je dit ook leuk

Expeditie geluk Expeditie geluk

Expeditie geluk

woensdag 19 mei 20:00 tot 22:00
Techstage: Extended Reality Techstage: Extended Reality

Techstage: Extended Reality

dinsdag 11 mei 20:00 tot 22:00

Weet als eerste
wat er speelt

Bring it on